Rapid
Ο Δείκτης Μάζας Σώματος (ΔΜΣ, διεθνώς BMI) είναι ο πιο διαδεδομένος τρόπος να ελέγξεις αν το βάρος σου είναι ανάλογο με το ύψος σου. Δεν χρειάζεται εξοπλισμός ή γιατρός: με το βάρος σε κιλά και το ύψος σε μέτρα, τον υπολογίζεις μόνος σου σε ένα λεπτό. Οι γιατροί και οι διατροφολόγοι τον χρησιμοποιούν ως πρώτο έλεγχο – δεν είναι όμως από μόνος του διάγνωση.
Πώς υπολογίζεται ο ΔΜΣ
Ο τύπος είναι απλός: βάρος (kg) ÷ ύψος² (m). Παράδειγμα: κάποιος με ύψος 1,75 m και βάρος 70 kg έχει ΔΜΣ = 70 ÷ (1,75 × 1,75) = 22,9. Υπολόγισέ το και για τον εαυτό σου πριν διαβάσεις τις κατηγορίες – ο αριθμός από μόνος του δεν λέει τίποτα χωρίς τα συμφραζόμενα.
Τι σημαίνουν οι τιμές
- Κάτω από 18,5: λιποβαρές σώμα. Μπορεί να υποκρύπτει υποσιτισμό ή ασθένεια – χρειάζεται έλεγχο.
- 18,5 – 24,9: φυσιολογικό βάρος. Ο στόχος για τους περισσότερους ενήλικες.
- 25 – 29,9: υπέρβαρο. Αυξημένος κίνδυνος για καρδιαγγειακά, ειδικά αν το λίπος συγκεντρώνεται στην κοιλιά.
- 30 και άνω: παχυσαρκία. Σε αυτό το εύρος η απώλεια βάρους έχει τη μεγαλύτερη επίδραση στην υγεία – ιδανικά με καθοδήγηση ειδικού.
Πού υστερεί ο ΔΜΣ
Ο ΔΜΣ δεν ξεχωρίζει το λίπος από τους μυς: ένας αθλητής με χαμηλό ποσοστό λίπους μπορεί να εμφανίζεται «υπέρβαρος», ενώ ένας μεγαλύτερος σε ηλικία άνθρωπος με χαμένη μυϊκή μάζα μπορεί να δείχνει «φυσιολογικός». Δεν λαμβάνει υπόψη ούτε την κατανομή του λίπους, που είναι σημαντική: το λίπος στην κοιλιά (σπλαχνικό) είναι πιο επικίνδυνο από εκείνο στους γοφούς. Γι' αυτό συμπλήρωσε τον ΔΜΣ με τη μέτρηση της περιμέτρου μέσης (ιδανικά κάτω από 94 cm για άνδρες και 80 cm για γυναίκες) και, αν μπορείς, με ένα ποσοστό σωματικού λίπους.
Τι να κάνεις με τον αριθμό
Αν ο ΔΜΣ σου είναι πάνω από το φυσιολογικό, δεν χρειάζεται ακραία δίαιτα. Ο υγιής ρυθμός είναι περίπου μισό κιλό την εβδομάδα: αρκούν μικρά, σταθερά βήματα στη διατροφή και την κίνηση. Αν είναι κάτω από 18,5 ή πάνω από 35, επισκέψου πρώτα γιατρό πριν ακολουθήσεις οποιοδήποτε πλάνο.
Συχνές ερωτήσεις
Ποιος είναι ο φυσιολογικός ΔΜΣ;
Το φυσιολογικό εύρος για ενήλικες είναι 18,5 έως 24,9. Κάτω από 18,5 θεωρείται λιποβαρές, από 25 έως 29,9 υπέρβαρο και από 30 και πάνω παχυσαρκία.
Μπορεί ο ΔΜΣ να παραπλανήσει;
Ναι. Δεν ξεχωρίζει μυς από λίπος, δεν λαμβάνει υπόψη την ηλικία ούτε την κατανομή του λίπους. Αθλητές με πολλούς μυς βγαίνουν συχνά «υπέρβαροι», ενώ ηλικιωμένοι με χαμένη μυϊκή μάζα «φυσιολογικοί».
Τι να κάνω αν ο ΔΜΣ μου είναι υψηλός;
Ξεκίνα με ρεαλιστικό στόχο μισού κιλού την εβδομάδα: περισσότερα λαχανικά, λιγότερα επεξεργασμένα τρόφιμα και καθημερινό περπάτημα. Για ΔΜΣ πάνω από 35, συμβουλέψου πρώτα γιατρό.
Ο ΔΜΣ ισχύει και για παιδιά;
Όχι με τα ίδια όρια. Στα παιδιά ο ΔΜΣ συγκρίνεται με ειδικές καμπύλες ανά ηλικία και φύλο – η ερμηνεία ανήκει στον παιδίατρο.
