หลายคนเชื่อว่า "กินดึกแล้วอ้วน" แต่ความจริงไม่ได้อยู่ที่เวลาเพียงอย่างเดียว อยู่ที่ปริมาณและชนิดของอาหารที่กินตอนดึกต่างหาก อย่างไรก็ตาม การกินดึกซ้ำๆ ส่งผลเสียจริงๆ ต่อระบบเผาผลาญและการนอนหลับ เพราะร่างกายต้องทำงานหนักตอนที่ควรพักผ่อน บทความนี้จะพาคุณไปดูว่ากินดึกส่งผลต่อน้ำหนักอย่างไร พร้อม 10 วิธีเลิกนิสัยกินดึกที่ใช้ได้จริง
กินดึกทำให้อ้วนจริงหรือ?
งานวิจัยหลายชิ้นพบว่า การกินมื้อดึกเพิ่มความเสี่ยงของน้ำหนักขึ้น 2 สาเหตุหลัก ประการแรก ร่างกายจะหลั่งอินซูลินมากขึ้นในตอนกลางคืน ทำให้พลังงานส่วนเกินถูกเก็บสะสมเป็นไขมันได้ง่ายขึ้น ประการที่สอง คนที่กินดึกมักเลือกอาหารแปรรูป ของทอด ของหวาน ซึ่งให้พลังงานสูงและสารอาหารต่ำ ยิ่งไปกว่านั้น การกินดึกยังรบกวนการหลั่งฮอร์โมนเมลาโทนิน ทำให้นอนหลับไม่สนิท และการนอนไม่พอทำให้ฮอร์โมนหิว (เกรลิน) เพิ่มขึ้นในวันถัดไป เกิดเป็นวงจรกินมากขึ้นเรื่อยๆ
ทำไมเราถึงหิวตอนดึก?
ความหิวตอนดึกส่วนใหญ่ไม่ได้เกิดจากร่างกายต้องการพลังงานจริงๆ แต่มาจาก 4 สาเหตุนี้ 1) กินมื้อเย็นน้อยเกินไปหรือเร็วเกินไป 2) ความเครียดสะสม ทำให้อยากกินเพื่อปลอบใจ 3) ดูหนังหรือเล่นโทรศัพท์จนดึก ยิ่งตื่นยิ่งหิว 4) เคยชินกับการกินของว่างตอนดึกจนเป็นนิสัย เมื่อรู้สาเหตุของตัวเองแล้ว การแก้ก็จะตรงจุดมากขึ้น
วิธีที่ 1–3: จัดการมื้อเย็นให้อิ่มอยู่ท้อง
วิธีแรก กินมื้อเย็นให้เร็วขึ้น อย่างน้อย 3 ชั่วโมงก่อนนอน และจัดให้มีโปรตีนกับผักในมื้อเย็นเสมอ เพราะโปรตีนช่วยให้อิ่มนาน วิธีที่สอง ดื่มน้ำก่อนนอน 1–2 แก้ว เพราะบางครั้งร่างกายส่งสัญญาณ "หิว" ทั้งที่จริงคือ "กระหาย" วิธีที่สาม หลังมื้อเย็นให้แปรงฟันทันที กลิ่นมินต์จะช่วยลดความอยากกินของว่างได้จริง วิธีนี้เป็นเทคนิคยอดนิยมที่นักโภชนาการแนะนำ
วิธีที่ 4–6: จัดการสิ่งแวดล้อมรอบตัว
วิธีที่สี่ ไม่เก็บขนมและของว่างไว้ในห้องนอนหรือห้องนั่งเล่น ถ้าไม่มีของกินอยู่ใกล้มือ โอกาสกินดึกก็ลดลงครึ่งหนึ่ง วิธีที่ห้า เปลี่ยนกิจกรรมตอนดึก เช่น อ่านหนังสือ อาบน้ำอุ่น หรือยืดเส้นเบาๆ แทนการนั่งดูมือถือนานๆ วิธีที่หก กำหนดเวลานอนให้เป็นเวลา และเข้านอนก่อนเที่ยงคืน เพราะยิ่งนอนดึก ยิ่งมีเวลาให้ความอยากอาหารเกิดขึ้น
วิธีที่ 7–10: จัดการใจและทางเลือกฉุกเฉิน
วิธีที่เจ็ด ถ้ารู้สึกเครียด ให้ลองหายใจลึกๆ หรือเขียนสิ่งที่กังวลลงกระดาษแทนการกิน วิธีที่แปด ตั้งกฎกับตัวเอง เช่น "หลัง 4 ทุ่มจะไม่กินอะไรเลย" แล้วยึดให้ได้ วิธีที่เก้า ถ้าหิวจริงๆ จนทนไม่ไหว ให้เลือกอาหารแคลอรีต่ำ เช่น น้ำเปล่า ชาอุ่นๆ แตงกวา หรือโยเกิร์ตไขมันต่ำหนึ่งถ้วยเล็ก วิธีที่สิบ หากินอย่างอื่นทดแทน เช่น เคี้ยวหมากฝรั่งไร้น้ำตาล หรือแปรงฟันอีกรอบ วิธีเหล่านี้ช่วยให้ผ่านคืนที่ยากลำบากไปได้
สรุป: เริ่มจาก 1 วิธีที่ทำได้แน่นอน
การเลิกกินดึกไม่จำเป็นต้องทำได้ทั้งหมดในคืนเดียว เริ่มจากวิธีที่ง่ายที่สุดสำหรับคุณ เช่น แปรงฟันหลังมื้อเย็น หรือดื่มน้ำก่อนนอน แล้วค่อยๆ เพิ่มวิธีอื่น เมื่อกินดึกน้อยลง การนอนหลับจะดีขึ้น น้ำหนักจะค่อยๆ ลดลงโดยไม่ต้องอดอาหาร และคุณจะตื่นขึ้นมาสดชื่นขึ้นอย่างเห็นได้ชัด
คำถามที่พบบ่อย
กินดึกแล้วอ้วนจริงหรือไม่?
การกินดึกเพิ่มความเสี่ยงน้ำหนักขึ้นจริง เพราะร่างกายหลั่งอินซูลินมากขึ้นตอนกลางคืน ทำให้พลังงานส่วนเกินสะสมเป็นไขมันง่ายขึ้น และคนที่กินดึกมักเลือกอาหารพลังงานสูง คุณภาพต่ำ อีกทั้งยังรบกวนการนอน ซึ่งทำให้ฮอร์โมนหิวเพิ่มขึ้นในวันถัดไป
วิธีเลิกกินดึกที่ได้ผลที่สุดคืออะไร?
เริ่มจาก 3 วิธีที่ทำได้แน่นอน: กินมื้อเย็นให้เร็วขึ้นพร้อมโปรตีนและผัก ดื่มน้ำก่อนนอน 1–2 แก้ว และแปรงฟันทันทีหลังมื้อเย็น กลิ่นมินต์ช่วยลดความอยากของว่างได้จริง
ถ้าหิวจริงๆ ตอนดึกควรกินอะไร?
เลือกอาหารแคลอรีต่ำ เช่น น้ำเปล่า ชาอุ่นๆ แตงกวา หรือโยเกิร์ตไขมันต่ำหนึ่งถ้วยเล็ก หลีกเลี่ยงของทอด ขนมหวาน และน้ำอัดลม
กินดึกกี่โมงถึงจะเรียกว่าดึก?
โดยทั่วไปอาหารมื้อสุดท้ายควรห่างจากเวลานอนอย่างน้อย 3 ชั่วโมง ถ้าคุณเข้านอน 4 ทุ่ม ควรกินมื้อเย็นให้เสร็จก่อน 1 ทุ่ม
นอนดึกทำให้หิวมากขึ้นไหม?
ใช่ ยิ่งนอนดึก ยิ่งมีเวลาให้ความอยากอาหารเกิดขึ้น และการนอนไม่พอทำให้ฮอร์โมนเกรลิน (ฮอร์โมนหิว) เพิ่มขึ้นในวันถัดไป กำหนดเวลานอนให้เป็นเวลาจะช่วยลดการกินดึกได้